Una herida abierta en la memoria histórica de Polonia

El 11 de julio de 2026 se conmemora el 83º aniversario del denominado "Domingo Sangriento", el momento culminante de la Masacre de Volinia, uno de los episodios más trágicos de la historia polaca durante la Segunda Guerra Mundial.

Entre 1943 y 1945, en las regiones históricas de Volinia y Galitzia Oriental, miles de civiles polacos fueron asesinados por unidades de la Organización de Nacionalistas Ucranianos (OUN-B) y su brazo armado, el Ejército Insurgente Ucraniano (UPA). Según las investigaciones del Instytut Pamięci Narodowej (IPN), el objetivo fue la eliminación de la población polaca para crear un territorio étnicamente homogéneo destinado a un futuro Estado ucraniano.

El 11 de julio de 1943, conocido como el "Domingo Sangriento", constituye el episodio más dramático de aquella campaña. Ese día, fuerzas de la UPA atacaron simultáneamente cerca de un centenar de localidades polacas, muchas de ellas mientras sus habitantes asistían a la misa dominical. Las acciones estuvieron dirigidas principalmente contra población civil desarmada: hombres, mujeres, ancianos y niños.

Las investigaciones desarrolladas durante décadas por el IPN estiman que el número de víctimas polacas alcanzó aproximadamente 100.000 personas, mientras que miles de sobrevivientes fueron expulsados de sus hogares, poniendo fin a una presencia polaca de varios siglos en aquellas tierras.

El Parlamento de Polonia reconoció oficialmente estos hechos como genocidio, y desde 2016 el 11 de julio es el Día Nacional de Recuerdo de las Víctimas del Genocidio cometido por los nacionalistas ucranianos contra los ciudadanos de la Segunda República de Polonia.

Durante los últimos años, el IPN ha continuado impulsando investigaciones históricas, trabajos arqueológicos y procesos de identificación de víctimas, al tiempo que promueve el acceso a los lugares de enterramiento y la preservación de la memoria de quienes perdieron la vida.

Para la colectividad polaca en la Argentina, este aniversario constituye una oportunidad para recordar a las víctimas inocentes, honrar la verdad histórica y reafirmar que la reconciliación entre los pueblos sólo puede construirse sobre el conocimiento de los hechos, el respeto por la memoria y el reconocimiento de todas las víctimas.

Bibliografía:

Instytut Pamięci Narodowej – IPN (Instituto Nacional de la Memoria)

• Instytut Pamięci Narodowej. Zbrodnia wołyńska 1943–1945. Portal educativo del IPN.
• Instytut Pamięci Narodowej. 11 lipca – Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez nacjonalistów ukraińskich na obywatelach II Rzeczypospolitej Polskiej.
• Instytut Pamięci Narodowej. Śledztwo w sprawie zbrodni wołyńskiej.
• Instytut Pamięci Narodowej. Materiały edukacyjne dotyczące ludobójstwa na Kresach Wschodnich II RP.

Fotografías.

1. Monumento a la Masacre de Volinia en Varsovia. Autor: Katarzyna Kwaczyńska Cancillería del Sejm
2. Civiles polacos víctimas de la masacre.

 

Andrés Chowanczak

Embajador de la Historia Polaca

 

83. rocznica Zbrodni Wołyńskiej
Niezagojona rana w pamięci historycznej Polski

11 lipca 2026 roku przypada 83. rocznica tzw. „Krwawej Niedzieli” – kulminacyjnego momentu Zbrodni Wołyńskiej, jednego z najtragiczniejszych wydarzeń w historii narodu polskiego podczas II wojny światowej.

W latach 1943–1945 na historycznych terenach Wołynia i Galicji Wschodniej tysiące polskich cywilów zostało zamordowanych przez oddziały Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN-B) oraz jej zbrojne ramię – Ukraińską Powstańczą Armię (UPA). Według badań Instytutu Pamięci Narodowej (IPN) celem tych działań była likwidacja ludności polskiej w celu stworzenia etnicznie jednolitego terytorium przeznaczonego dla przyszłego państwa ukraińskiego.

11 lipca 1943 roku, znany jako „Krwawa Niedziela”, stanowi najbardziej dramatyczny epizod tej kampanii. Tego dnia oddziały UPA przeprowadziły skoordynowane ataki na blisko sto polskich miejscowości, często w czasie, gdy ich mieszkańcy uczestniczyli w niedzielnych nabożeństwach. Ofiarami byli przede wszystkim bezbronni cywile – mężczyźni, kobiety, osoby starsze oraz dzieci.

Wieloletnie badania prowadzone przez IPN wskazują, że liczba polskich ofiar osiągnęła około 100 tysięcy osób. Tysiące ocalałych zostało zmuszonych do opuszczenia swoich domów, co doprowadziło do kresu wielowiekowej obecności Polaków na tych ziemiach.

Parlament Rzeczypospolitej Polskiej oficjalnie uznał te wydarzenia za ludobójstwo, a od 2016 roku dzień 11 lipca obchodzony jest jako Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez nacjonalistów ukraińskich na obywatelach II Rzeczypospolitej Polskiej.

W ostatnich latach Instytut Pamięci Narodowej kontynuuje badania historyczne, prace archeologiczne oraz proces identyfikacji ofiar, jednocześnie zabiegając o dostęp do miejsc pochówku i zachowanie pamięci o tych, którzy stracili życie.

Dla społeczności polskiej w Argentynie rocznica ta stanowi okazję do upamiętnienia niewinnych ofiar, oddania hołdu prawdzie historycznej oraz podkreślenia, że pojednanie między narodami może być budowane wyłącznie na fundamencie znajomości faktów, szacunku dla pamięci oraz uznania cierpienia wszystkich ofiar.

Bibliografia – Instytut Pamięci Narodowej (IPN)

• Instytut Pamięci Narodowej, Zbrodnia wołyńska 1943–1945 – portal edukacyjny IPN.
• Instytut Pamięci Narodowej, 11 lipca – Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez nacjonalistów ukraińskich na obywatelach II Rzeczypospolitej Polskiej.
• Instytut Pamięci Narodowej, Śledztwo w sprawie zbrodni wołyńskiej.
• Instytut Pamięci Narodowej, Materiały edukacyjne dotyczące ludobójstwa na Kresach Wschodnich II RP.

Fotografie

1. Polscy cywile – ofiary Zbrodni Wołyńskiej.
2. Pomnik Ofiar Rzezi Wołyńskiej w Warszawie. Fot. Katarzyna Kwaczyńska, Kancelaria Sejmu.

Andrzej Chowanczak
Ambasador Historii Polski

 

<< Volver